{"id":5291,"date":"2024-08-21T08:57:43","date_gmt":"2024-08-21T08:57:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/?p=5291"},"modified":"2025-07-24T15:43:12","modified_gmt":"2025-07-24T15:43:12","slug":"la-cuestion-del-movimiento-y-la-energia-introduccion-a-la-fisiologia-integrativa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/2024\/08\/21\/la-cuestion-del-movimiento-y-la-energia-introduccion-a-la-fisiologia-integrativa\/","title":{"rendered":"La cuesti\u00f3n del movimiento y la energ\u00eda\u2026 \u00bfintroducci\u00f3n a la fisiolog\u00eda integrativa?"},"content":{"rendered":"<p><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1332.24px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-padding-right:74px;--awb-padding-left:74px;--awb-padding-right-small:0px;--awb-padding-left-small:0px;--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:10px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:10px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\"><h1 style=\"font-size: 24px;\">Miguel Lopes Head Coach and Tactical Periodization Tutor and currently head coach of FC Porto&#8217;s youth teams.<\/h1>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1332.24px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_1_2 1_2 fusion-flex-column\" style=\"--awb-padding-left:74px;--awb-padding-left-small:0px;--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:50%;--awb-margin-top-large:10px;--awb-spacing-right-large:3.84%;--awb-margin-bottom-large:10px;--awb-spacing-left-large:3.84%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-2\"><h4>PT: \u00bfC\u00f3mo se relaciona la idea de sistemas complejos se relaciona con la idea de la fisiolog\u00eda de redes o esta fisiolog\u00eda integrativa que plantea la metodolog\u00eda?<\/h4>\n<p><strong>Miguel:<\/strong> Bueno, de hecho, se relaciona con todas las dem\u00e1s \u00e1reas del conocimiento. Esto tiene que ver m\u00e1s con el \u00e1rea de la epistemolog\u00eda y con la manera en que percibimos el conocimiento. Porque, de hecho, si utilizamos las gafas de la teor\u00eda de la complejidad y observamos todas las distintas \u00e1reas de la ciencia, las vemos de una manera muy diferente.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_2 1_2 fusion-flex-column\" style=\"--awb-padding-right:74px;--awb-padding-right-small:0px;--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:50%;--awb-margin-top-large:10px;--awb-spacing-right-large:3.84%;--awb-margin-bottom-large:10px;--awb-spacing-left-large:3.84%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element \" style=\"--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-1 hover-type-none\"><img decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1709\" title=\"GSmP-6kXYAE_i53\" src=\"https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/GSmP-6kXYAE_i53-scaled.jpeg\" data-orig-src=\"https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/GSmP-6kXYAE_i53-scaled.jpeg\" alt class=\"lazyload img-responsive wp-image-5292\" srcset=\"data:image\/svg+xml,%3Csvg%20xmlns%3D%27http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%27%20width%3D%272560%27%20height%3D%271709%27%20viewBox%3D%270%200%202560%201709%27%3E%3Crect%20width%3D%272560%27%20height%3D%271709%27%20fill-opacity%3D%220%22%2F%3E%3C%2Fsvg%3E\" data-srcset=\"https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/GSmP-6kXYAE_i53-200x134.jpeg 200w, https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/GSmP-6kXYAE_i53-400x267.jpeg 400w, https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/GSmP-6kXYAE_i53-600x401.jpeg 600w, https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/GSmP-6kXYAE_i53-800x534.jpeg 800w, https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/GSmP-6kXYAE_i53-1200x801.jpeg 1200w, https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/GSmP-6kXYAE_i53-scaled.jpeg 2560w\" data-sizes=\"auto\" data-orig-sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, (max-width: 640px) 100vw, 600px\" \/><\/span><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-3 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1332.24px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-3 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-padding-right:74px;--awb-padding-left:74px;--awb-padding-right-small:0px;--awb-padding-left-small:0px;--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:10px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:10px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-3\"><p>Entonces, obviamente, la fisiolog\u00eda tambi\u00e9n se ve afectada, ya que el inicio de la sistematizaci\u00f3n del entrenamiento y la educaci\u00f3n f\u00edsica comenz\u00f3 en gran parte por la organizaci\u00f3n de los conocimientos considerados m\u00e1s f\u00edsicos. Por ello, incluso algunos conceptos como el de periodizaci\u00f3n, es decir, la divisi\u00f3n temporal, ten\u00edan que ver estrictamente con la periodizaci\u00f3n de aspectos f\u00edsicos, fisiol\u00f3gicos o biol\u00f3gicos. Entonces, desde ah\u00ed hay una repercusi\u00f3n que, no solo en el f\u00fatbol, sino en todos los dem\u00e1s deportes, hace que todav\u00eda hoy la mayor\u00eda de las periodizaciones sean de \u00e1mbito estrictamente f\u00edsico-fisiol\u00f3gico.<\/p>\n<h4>PT: <span style=\"color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color-medium-hover);\">\u00bfC\u00f3mo nos permite el morfociclo preocuparnos tanto por lo individual como por lo colectivo?<\/span><\/h4>\n<p><strong>Miguel:<\/strong> <span style=\"color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color-medium-hover);\">Bueno, la cuesti\u00f3n es, y mira, el t\u00e9rmino de Periodizaci\u00f3n T\u00e1ctica es un t\u00e9rmino que comenz\u00f3 de una manera provocativa porque ya el simple concepto de Periodizaci\u00f3n T\u00e1ctica suena extra\u00f1o: \u00bfqu\u00e9 tiene que ver la t\u00e1ctica con la periodizaci\u00f3n? El <\/span><a style=\"font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color-medium-hover);\" href=\"https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/vitor-frade\/\">profesor<\/a><span style=\"color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color-medium-hover);\"> lo ha introducido desde una perspectiva muy provocadora en el sentido de obligar a reflexionar sobre qu\u00e9 tiene que ver una cosa con la otra. Entonces, obviamente, hasta el d\u00eda de hoy, toda la sistematizaci\u00f3n que fundamentalmente el <\/span><a style=\"font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color-medium-hover);\" href=\"https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/vitor-frade\/\">profesor<\/a><span style=\"color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color-medium-hover);\"> ha desarrollado a lo largo de esta metodolog\u00eda de la apreciaci\u00f3n t\u00e1ctica, y teniendo como dice Jorge Reis, como c\u00e9lula madre, el morfociclo, solo es posible entendiendo este primer concepto de por qu\u00e9 t\u00e1ctica. T\u00e1ctica en el sentido de que es la dimensi\u00f3n que la gente tiene m\u00e1s ubicada mentalmente dentro del juego, y el juego es el todo. Entonces, no se trata de entender que haya entrenamiento f\u00edsico ni preparadores f\u00edsicos, porque eso es algo que solo existe porque nosotros lo inventamos para intentar sistematizar mejor nuestras ideas. Pero eso que fue un truco que utilizamos para poder sistematizar, porque nos conviene a veces decir: &#8220;mira, este jugador es un jugador t\u00e9cnicamente muy desarrollado&#8221; o &#8220;es muy inteligente&#8221;. Y bueno, se ve que este artificio de separar las cosas a veces se vuelve \u00fatil, pero a nivel de producir un proceso de entrenamiento ha resultado en la continuidad muy nefasto porque cuando t\u00fa ya partes de ese principio de que ahora voy a trabajar esto y luego lo otro, ya est\u00e1s cayendo en el error de creer que luego por alg\u00fan arte de magia todo esto se va a mezclar de alguna manera y todo A m\u00e1s B m\u00e1s C m\u00e1s D va a resultar en lo que yo quiero, y de hecho no es as\u00ed. Lo que nos ense\u00f1a la teor\u00eda de los sistemas complejos es que lo complejo debe ser intervenido reconociendo y respetando la complejidad que tiene todo el fen\u00f3meno. Y entonces, el morfociclo nos da eso.<\/span><\/p>\n<p>Es el reconocimiento de que para un per\u00edodo determinado entre dos partidos t\u00fa vienes a beneficiarte del partido anterior tanto por la dimensi\u00f3n adquisitiva que tiene la competici\u00f3n, benefici\u00e1ndote de ello a lo largo de esa semana, no solo siendo capaz de incorporarlo como adaptaci\u00f3n, en el sentido de volverte mejor, sino tambi\u00e9n entrenar de manera que el equipo mejore en funci\u00f3n de lo que hace a lo largo de la semana. Y sabiendo que como principio primero, para que yo pueda tener un desempe\u00f1o que sea similar a lo que es el juego como un todo, no debo interferir en lo que ha ocurrido antes, en el partido anterior, y para eso se requieren tres d\u00edas. Luego, los contextos son individuales pero tienen una dimensi\u00f3n individualizante en determinados momentos de la semana. Pero todo est\u00e1 subordinado a lo que es el todo: el todo como juego, el todo como intenci\u00f3n previa, que es lo que orienta todo el proceso, es decir, la idea que el entrenador cree que se va a generar en aquel contexto, con aquellos jugadores, aquella plantilla, aquel club, aquella sociedad, en relaci\u00f3n con el entrenamiento que el entrenador o el cuerpo t\u00e9cnico est\u00e1 produciendo. Por ello, consideras el aspecto individual, pero siempre en la dimensi\u00f3n que tiene, y por eso el <a href=\"https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/vitor-frade\/\">profesor<\/a> habla del auto, eco y hetero, porque tiene que ver con la manera en que las cosas est\u00e1n conectadas con el todo. Decimos a veces que la hoja es un fractal y la relevancia tambi\u00e9n de los fractales. La hoja es un fractal del \u00e1rbol, pero est\u00e1 en el \u00e1rbol; si ya no est\u00e1, si est\u00e1 en el suelo o en el aire, ya no lo es. Entonces, el entrenamiento que tiene que ser individual o individualizante solo lo es si tiene una relaci\u00f3n \u00edntima con lo que es la idea colectiva.<\/p>\n<h4>PT: <span style=\"color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color-medium-hover);\">El profesor Vitor Frade siempre habla de este binomio, el colectivo y el individual. Miguel, \u00bfpuedes hablar un poco sobre la duda m\u00e1s com\u00fan acerca de c\u00f3mo conseguir la m\u00e1xima exposici\u00f3n o recuperaci\u00f3n en estos ejercicios complementarios?<\/span><\/h4>\n<p><span style=\"color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color-medium-hover);\">Hazte <\/span><a style=\"font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color-medium-hover);\" href=\"https:\/\/tacticalperiodization.teachable.com\/p\/tactical-periodisation-by-vitor-frade-membership\">PT Membership PRO<\/a><span style=\"color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color-medium-hover);\"> y podr\u00e1s tener acceso a la <\/span><a style=\"font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color-medium-hover);\" href=\"https:\/\/tacticalperiodization.teachable.com\/p\/ciclo-de-conferencias-en-periodizacion-tactica2024\">conferencia<\/a><span style=\"color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color-medium-hover);\"> completa de Miguel Lopes de 2023. As\u00ed como acceso gratuito al Ciclo de Conferencias 2024.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: var(--awb-text-color); font-family: var(--awb-text-font-family); font-size: var(--awb-font-size); font-style: var(--awb-text-font-style); font-weight: var(--awb-text-font-weight); letter-spacing: var(--awb-letter-spacing); text-align: var(--awb-content-alignment); text-transform: var(--awb-text-transform); background-color: var(--awb-bg-color-medium-hover);\">Palabras-clave: PERIODIZACI\u00d3N T\u00c1CTICA\u00ae; ENTRENAMIENTO; FISIOLOG\u00cdA; MORFOCICLO PATR\u00d3N.<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":5292,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46,33],"tags":[],"class_list":["post-5291","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-educational-content"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5291","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5291"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5291\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6336,"href":"https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5291\/revisions\/6336"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5292"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tacticalperiodisation.com\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}